Adopteer een taaldocent

Perry van Kerkhoven

Ze hebben het nodig, die taaldocenten. Volle klassen, veel nakijkwerk, hun taal bedreigd. Vergeet de geleidehonden, Spaanse puppy’s en armlastige ezels. Steun de taaldocent.
Ik blijf het maar betogen: we hebben een mooi vak. Het werk is afwisselend, leerlingen en studenten groeien door jouw inzet, je kunt taal en cultuur brengen. Daarom zijn we een taal gaan studeren. Talen blijven altijd nodig, zelfs als je alleen met een economisch oog naar onderwijs kijkt. Zullen we dat even vasthouden?

Normjaartaak aanpassen
En toch zijn er veel zorgen. Ik wil enkele acties noemen waarvoor Levende Talen zich het komend jaar zal inzetten. Ik begin met de normjaartaak. Het is duidelijk dat een lesgever in het onderwijs de klappen krijgt. Het maakt niet uit of je in het po of vo werkt, of in het mbo of hbo. De normjaartaak houdt onvoldoende rekening met de taken die je extra op je bordje krijgt. Wij als taaldocent ervaren dat dagelijks. Docenten Nederlands hebben bijvoorbeeld altijd volle klassen en veel nakijkwerk. Voor andere talen is dat niet echt anders. Ik pleit voor een normjaartaak die rekening houdt met de klassengrootte en de hoeveelheid correctie.

Talen behouden
Het advies van de commissie Schnabel was duidelijk: alleen Nederlands en Engels blijven verplicht, de andere talen worden keuzevakken of verdwijnen. Wij hebben als dagelijks bestuur direct gereageerd. Iedere taal die uit het onderwijs verdwijnt, is een culturele verarming. Dat is oliedom in een transitland als Nederland. De alfakant van het onderwijs kwam er in het advies van Schnabel bekaaid vanaf. Het ging de commissieleden om rekenen, informatisering en economie. Ik pleit voor vaste uren en minstens een tweede vreemde taal in de onderbouw. Zo is het ook afgesproken in het verdrag van Lissabon.

Bevoegdheid beschermen
Ik ben een voorstander van het lerarenregister. Er zijn nadelen aan zo’n registratie, maar ik zie als taaldocent allereerst de voordelen. Wij hebben vier jaar en langer gestudeerd voor onze bevoegdheid. Die bevoegdheid hebben we daarom verdiend. Wat gebeurt er echter, vooral in het mbo en vmbo? Meer dan een kwart van de taallessen wordt onbevoegd gegeven. Als je wilt, dat er minder docenten op een groep staan, dan is onbevoegd lesgeven de enige optie. Maar doe dat niet voor een taal. Het is je sociaal vervoermiddel. Ik zie het zelf in het hbo, waar mbo-studenten vrijwel allemaal een te laag ingangsniveau voor Nederlands en Engels hebben. Dat zou betekenen, dat zo’n driekwart van de Nederlanders (opleiding vmbo-mbo) onvoldoende taalvaardig is. Ik pleit voor bevoegde taaldocenten in iedere sector van het onderwijs. Meld je aan voor het lerarenregister om jouw bevoegdheid te beschermen.

Cao lezen
Ik krijg wekelijks vragen van leden over hun arbeidsvoorwaarden. Het afgelopen jaar nam de ernst van die vragen toe. Onze juristen van de Unie-nfto constateerden dat ook. Tientallen leden komen in ernstige problemen, vooral door toedoen van hun leidinggevenden. Afspraken over studieverlof, bapo, ziekte-en zwangerschapsverlof worden met voeten getreden. Tip 1: lees je cao voor je met je leidinggevende gaat praten. Tip 2: vraag advies bij je medezeggenschapsraad. Tip 3: laat alles schriftelijk vastleggen. Weiger mondelinge overeenkomsten. Tip 4: je leidinggevende heeft andere
belangen dan jij. Tip 5: laat het voorstel vooraf door een jurist controleren. Tip 6: laat je niet onder tijdsdruk zetten.

Echte vakantie
Ik ken vrijwel niemand uit talensecties die weekends en vakantie vrij kan besteden. Er ligt altijd, ik herhaal altijd, werk. De laatste week van je zomervakantie is per definitie voor voorbereiden en een eerste vergadering. Dan is ook nog eens in het vo een week zomervakantie afgenomen. En waar kun je die voor gebruiken? Juist. Nakijken en vergaderen. Ik pleit voor vrije weekends en vakantie. Die normjaartaak moet omver, de vakantie moet vakantie zijn. Wie zit er te wachten op twee weken meivakantie? In veel landen gebruikt men blokken van zeven of acht weken, waarna er een vakantieweek is. Dit jaar hebben we in het zuiden een blok van vijf en een blok van tien weken. In mei is er twee weken vakantie. Dan is de laatste periode, tot aan de zomervakantie, nauwelijks meer bruikbaar. Veel taaldocenten werken parttime en gebruiken hun vrije dag voor nakijken en voorbereiden. Je ziet die tendens natuurlijk in de hele maatschappij. We worden overvraagd. Daar gaan we niet meer aan meedoen. Afgesproken?

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail